A Revolutionary Force Built on Law – The Role and Processes of the NUG Office of the Judge Advocate General

မာတိကာ (Table of Contents)

1. နိဒါန်း: တော်လှန်ရေး၏ ဥပဒေအုတ်မြစ်

2. ရှေ့နေဘဝမှ တော်လှန်ရေးရဲဘော်ဘဝသို့ – ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ

3. အနားသပ်စည်း (Boundary Line) နှင့် စစ်သည်တော်ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဒဿန

4. စစ်သည်တော်ကျင့်ဝတ် (၄၂) ချက် – နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများနှင့် အညီ

5. မြေပြင်စိုးမိုးနယ်မြေများတွင် စစ်မိန့်နာခံမှုစနစ် (Chain of Command) တည်ဆောက်ခြင်း

6. အရပ်သားပြည်သူများ နစ်နာမှုအတွက် တိုင်ကြားနိုင်သည့် ယန္တရားများ

7. ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအပေါ် ဥပဒေကြောင်းအရ အသေးစိတ် သုံးသပ်ချက်

8. စိန်ခေါ်မှုများ: လူသားအရင်းအမြစ်၊ လေကြောင်းရန်နှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ

9. သီလပျက်စီးခြင်းနှင့် တိုင်းပြည်၏ အပူများ – လူမှုဗေဒရှုထောင့်

10. အဖွဲ့အစည်းအသီးသီး၏ ဥပဒေနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်

11. အဓိကမှတ်သားဖွယ်ရာများ

12. မကြာခဏမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQs)

13. နိဂုံး: တရားမျှတသော အောင်ပွဲဆီသို့

၁။ နိဒါန်း: တော်လှန်ရေး၏ ဥပဒေအုတ်မြစ်

၂၀၂၁ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၁ ရက်နေ့တွင် စစ်တပ်က မတရားအာဏာသိမ်းယူပြီးနောက် မြန်မာနိုင်ငံသည် သမိုင်းတွင် အဆိုးရွားဆုံးသော ကာလတစ်ခုသို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။ သို့သော် ပြည်သူလူထု၏ တုံ့ပြန်မှုမှာ အကြမ်းဖက်မှုကို အကြမ်းဖက်မှုဖြင့်သာ တုံ့ပြန်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ “တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး” ကို အခြေခံသည့် တော်လှန်ရေးတစ်ရပ်အဖြစ် ပြောင်းလဲလာခဲ့သည်။ ဤတော်လှန်ရေးတွင် အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ (NUG) ၏ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) လက်အောက်ရှိ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး (Office of the Judge Advocate General) သည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များအားလုံး ဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရန်၊ အရပ်သားပြည်သူများကို အကာအကွယ်ပေးရန်နှင့် စစ်တပ်တစ်ခုတွင် ရှိအပ်သည့် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဆိုင်ရာ ယန္တရားများကို မြေပြင်အထိ စနစ်တကျ လည်ပတ်နိုင်ရန် အဓိကတာဝန်ယူ ဆောင်ရွက်နေသည့် ဌာနဖြစ်သည်။

၂။ ရှေ့နေဘဝမှ တော်လှန်ရေးရဲဘော်ဘဝသို့ – ဘဝဖြတ်သန်းမှုများ

ဥပဒေလောကတွင် နှစ်ပေါင်း ၃၀ နီးပါး ကျင်လည်ခဲ့ပြီး တရားလွှတ်တော်ရှေ့နေတစ်ဦးအဖြစ် လုပ်ကိုင်ခဲ့သည့် ဝါရင့်နိုင်ငံရေးသမား ဦးမောင်မောင် (လက်ရှိ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး၏ လက်ထောက်စစ်ဥပဒေချုပ်) ၏ ဘဝဖြတ်သန်းမှုသည် တော်လှန်ရေး၏ တရားမျှတမှုကို သက်သေပြနေသည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ် မတ်လ ၆ ရက်နေ့တွင် ရပ်ကွက်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးခင်မောင်လတ်အား စစ်ကောင်စီက ဖမ်းဆီးပြီးနောက် ရက်စက်စွာ သတ်ဖြတ်လိုက်သည့် ဖြစ်ရပ်သည် ၎င်းတို့၏ တရားမဲ့လုပ်ရပ်များကို ဖော်ပြလိုက်သည့် မှတ်တမ်းဝင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဤသို့သော မတရားမှုများကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် အသက်အရွယ်သည် အရေးမကြီးဘဲ ယုံကြည်ချက်သာ အဓိကဖြစ်ကြောင်း၊ တော်လှန်ရေးအင်အားစုများအတွင်း Gen Z လူငယ်များနှင့် လက်တွဲရခြင်းအတွက် ဂုဏ်ယူကြောင်း ရဲဘော်မောင်မောင်က ဆိုသည်။

၃။ အနားသပ်စည်း (Boundary Line) နှင့် စစ်သည်တော်ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ ဒဿန

လက်နက်ကိုင်ထားသည့် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတွင် “အနားသပ်စည်း” (Boundary Line) ဟုခေါ်သည့် ကျင့်ဝတ်များ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများ မဖြစ်မနေ ရှိရန်လိုအပ်သည်။ အကယ်၍ ထိုအနားသပ်စည်းသာ မရှိပါက သို့မဟုတ် ထိုစည်းကို ကျော်လွန်သွားပါက စစ်တပ်တစ်ခုသည် “လက်နက်ကိုင်အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်း” သာ ဖြစ်သွားနိုင်သည်။ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးသည် ရဲဘော်တိုင်းကို ဤအနားသပ်စည်းအတွင်းတွင်သာ ရှိနေစေရန် စဉ်ဆက်မပြတ် ပညာပေးခြင်း၊ တားမြစ်ခြင်းနှင့် ထိန်းကျောင်းခြင်းများကို ပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။

၄။ စစ်သည်တော်ကျင့်ဝတ် (၄၂) ချက် – နိုင်ငံတကာစံနှုန်းများနှင့် အညီ

NUG ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် နိုင်ငံတကာလူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာဥပဒေ (International Humanitarian Law – IHL) ပေါ်တွင် အခြေခံထားပြီး၊ မြန်မာ့တော်လှန်ရေးကာလနှင့် ကိုက်ညီအောင် ကျင့်ဝတ်အပိုဒ်ပေါင်း ၄၂ ချက်ဖြင့် စနစ်တကျ ရေးဆွဲထုတ်ပြန်ထားသည်။ ၎င်းတို့တွင် အရပ်သားပြည်သူများအပေါ် အကြမ်းဖက်မှုမပြုရန်၊ အမျိုးသမီးများနှင့် ကလေးသူငယ်များ၏ ရပိုင်ခွင့်ကို ကာကွယ်ပေးရန်နှင့် LGBTQ+ အသိုင်းအဝိုင်းကို ခွဲခြားဆက်ဆံမှုမရှိဘဲ တန်းတူရည်တူ ဆက်ဆံရန် အသေးစိတ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည်။

၅။ မြေပြင်စိုးမိုးနယ်မြေများတွင် စစ်မိန့်နာခံမှုစနစ် (Chain of Command) တည်ဆောက်ခြင်း

စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးမှ တာဝန်ရှိသူများသည် ရုံးခန်းအတွင်း၌သာ ထိုင်နေခြင်းမဟုတ်ဘဲ မြေပြင် စိုးမိုးနယ်မြေများသို့ ကိုယ်တိုင်ဆင်းပြီး ရဲဘော်များနှင့် စစ်မြေပြင်ခေါင်းဆောင်များ ကြုံတွေ့နေရသည့် စိန်ခေါ်မှုများကို အနီးကပ် လေ့လာကြသည်။ “မင်း စစ်သား စစ်သားနဲ့ တူအောင်လုပ်” ဟူသော စကားရပ်သည် မြေပြင်တွင် စည်းကမ်းရှိသော တပ်မတော်ဖြစ်စေရန်အတွက် အဓိကလမ်းညွှန်ချက်ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း တပ်မှူးများညီလာခံအရ၊ မြန်မာနိုင်ငံအနှံ့အပြားရှိ ပြည်သူ့ခုခံတော်လှန်စစ်ကြီးတွင် ဒေသအလိုက် ပါဝင်နေသည့် စုဖွဲ့မှုများကို တိုက်ရိုက်ပုံစံ (Regular Structure) ထဲသို့ ဝင်ရောက်လာအောင် စနစ်တကျ တည်ဆောက်လျက်ရှိသည်။

၆။ အရပ်သားပြည်သူများ နစ်နာမှုအတွက် တိုင်ကြားနိုင်သည့် ယန္တရားများ

အရပ်သားပြည်သူတစ်ဦးအနေဖြင့် မတော်တဆဖြစ်စေ၊ မတရားသဖြင့်ဖြစ်စေ နစ်နာမှုများ၊ ဆုံးရှုံးမှုများ ကြုံတွေ့ရပါက တိုင်ကြားနိုင်သည့် လမ်းကြောင်းများကို စနစ်တကျ ဖွဲ့စည်းထားသည်။

• မြေပြင်လမ်းကြောင်း: သက်ဆိုင်ရာ စိုးမိုးနယ်မြေရှိ တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူထံ တင်ပြခြင်း။

• အွန်လိုင်းလမ်းကြောင်း: ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (MOD) ၏ “တိုင်ကြားမှုများဆိုင်ရာကော်မတီ” (Complaints Committee) ပေ့ချ် သို့ တိုက်ရိုက်တိုင်ကြားခြင်း။

မှတ်ချက်: အမှုအခင်းများကို ဆုံးဖြတ်ရာတွင် ထင်မြင်ယူဆချက်များဖြင့် ချဉ်းကပ်၍မရဘဲ တိကျခိုင်လုံသော အချက်အလက်နှင့် သက်သေများပေါ်တွင်သာ အခြေခံရမည်ဖြစ်ပါသည်။

၇။ ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအပေါ် ဥပဒေကြောင်းအရ အသေးစိတ် သုံးသပ်ချက်

စစ်ကောင်စီသည် ၎င်းတို့၏ အာဏာသိမ်းမှုကို တရားဝင်စေရန်အတွက် ၎င်းတို့ကိုယ်တိုင် ရေးဆွဲခဲ့သည့် ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ အခန်း (၁၁) ကို အသုံးချခဲ့သည်ဟု အကြောင်းပြလေ့ရှိသည်။ သို့သော် ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အရေးပေါ်ကာလ ကြေညာခြင်း လုပ်ငန်းစဉ်သည် ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ (ဦးဝင်းမြင့်) မှသာ ပြုလုပ်ပိုင်ခွင့်ရှိသည်။ စစ်တပ်သည် သမ္မတအား မတရားဖမ်းဆီးပြီး ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက် ဒု-သမ္မတကို ယာယီသမ္မတအဖြစ် ခန့်အပ်ကာ အာဏာလွှဲပြောင်းခဲ့ခြင်းသည် ဥပဒေနှင့် လုံးဝမညီညွတ်ကြောင်း ဥပဒေပညာရှင်များက အခိုင်အမာ သုံးသပ်ထားသည်။

၈။ စိန်ခေါ်မှုများ: လူသားအရင်းအမြစ်၊ လေကြောင်းရန်နှင့် ဥပဒေဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ

စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံး၏ လုပ်ငန်းစဉ်များတွင် ကြီးမားသော စိန်ခေါ်မှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။

• လူသားအရင်းအမြစ်: မြေပြင်ဗျူဟာနှင့် ခရိုင်ရုံးများအထိ ဥပဒေအရာရှိများ လုံလောက်စွာ မရှိသေးခြင်း။

• လေကြောင်းရန်အန္တရာယ်: စစ်ကောင်စီက အရပ်သားပြည်သူများ နေထိုင်ရာ မြို့ရွာများကို လေကြောင်းမှ ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်ခြင်းကြောင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ ရှိနေခြင်း။

• မြို့ပြလုံခြုံရေး: မြို့ပြများတွင် လုံခြုံရေးဥပဒေများကို ၎င်းတို့စိတ်ကြိုက် ပြင်ဆင်ပြောင်းလဲထားသဖြင့် ပြည်သူများ မလုံခြုံသည့် အခြေအနေသို့ ရောက်ရှိနေခြင်း။

၉။ သီလပျက်စီးခြင်းနှင့် တိုင်းပြည်၏ အပူများ – လူမှုဗေဒရှုထောင့်

နိုင်ငံရေးနှင့် လူမှုဗေဒသဘောတရားအရ ကြည့်လျှင် အုပ်ချုပ်သူ လူတန်းစားများသည် ၎င်းတို့၏ မတရားအုပ်ချုပ်မှု ရေရှည်တည်မြဲစေရန်အတွက် တိုင်းပြည်တစ်ခုလုံးရှိ ကဏ္ဍပေါင်းစုံ (စီးပွားရေး၊ အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေး) တွင် “သီလပျက်စီးအောင်” ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ လုပ်ဆောင်ထားသည်။ သီလပျက်စီးခြင်းဆိုသည်မှာ ကျင့်ဝတ်ပျက်ပြားခြင်းကို ဆိုလိုပြီး ၎င်းသည် လူတစ်ဦးချင်းစီ၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သောကအပူများကိုပါ ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် ဤစနစ်ဆိုးကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရန် ရည်ရွယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။

၁၀။ အဖွဲ့အစည်းအသီးသီး၏ ဥပဒေနှင့် ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ နှိုင်းယှဉ်ချက်

၁၁။ အဓိကမှတ်သားဖွယ်ရာများ

• တရားဝင်မှု: NUG သည် တရားဝင်အစိုးရဖြစ်ပြီး PDF သည် ဥပဒေအရ ပေါ်ပေါက်လာသည့် တပ်မတော်ဖြစ်သည်။

• အနားသပ်စည်း: လက်နက်ကိုင်တပ်ဖွဲ့တစ်ခုသည် ဥပဒေဘောင်အတွင်း၌သာ ရှိရမည်။

• တိုင်ကြားခွင့်: ပြည်သူလူထု နစ်နာမှုများအတွက် တိုင်ကြားမှုများဆိုင်ရာကော်မတီ ရှိသည်။

• ဖွဲ့စည်းပုံချိုးဖောက်မှု: စစ်ကောင်စီ၏ အာဏာသိမ်းမှုသည် ဥပဒေမဲ့ လုပ်ရပ်ဖြစ်သည်။

၁၂။ မကြာခဏမေးလေ့ရှိသော မေးခွန်းများ (FAQs)

(ဤနေရာတွင် စာဖတ်သူများအတွက် ရှင်းလင်းချက်များ ထည့်သွင်းထားပါသည်)

• Q: PDF ရဲဘော်တစ်ဦးကို ဘယ်လိုတိုင်ကြားရမလဲ?

  A: သက်ဆိုင်ရာ ဒေသခံ တပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူ သို့မဟုတ် MOD ၏ တိုင်ကြားမှုများဆိုင်ရာကော်မတီသို့ တိုင်ကြားနိုင်ပါသည်။

• Q: ၂၀၀၈ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ စစ်တပ်က အာဏာသိမ်းခွင့်ရှိလား?

  A: လုံးဝမရှိပါ။ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ အရေးပေါ်ကာလကို ရွေးကောက်ခံသမ္မတသာ ကြေညာနိုင်ပါသည်။

၁၃။ နိဂုံး: တရားမျှတသော အောင်ပွဲဆီသို့

မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးသည် လက်နက်အားကိုးဖြင့် အာဏာလုယူထားသည့် စစ်အာဏာရှင်စနစ်ကို ဖြိုဖျက်ရုံသက်သက်မဟုတ်ဘဲ တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး၊ ကျင့်ဝတ်သိက္ခာမြှင့်တင်ရေးနှင့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံတော်သစ် တည်ဆောက်ရေးအတွက် ရည်ရွယ်သည်။ အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ စစ်ဥပဒေချုပ်ရုံးသည် တော်လှန်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များအားလုံး စနစ်ကျပြီး ကျင့်ဝတ်ရှိသော တပ်မတော်ဖြစ်လာစေရန် ရှေ့တန်း၊ နောက်တန်းမရွေး ဥပဒေပညာဖြင့် မမှိတ်မသုန် ထိန်းကျောင်းပံ့ပိုးပေးလျက်ရှိသည်။ ပြည်သူလူထု၏ အလုံးစုံထောက်ခံမှုနှင့် ရဲဘော်များ၏ ခိုင်မာသော ယုံကြည်ချက်ကြောင့် ဤခုခံတော်လှန်စစ်သည် တရားမျှတသော အဆုံးသတ်အောင်ပွဲဆီသို့ မလွဲမသွေ ရောက်ရှိမည် ဖြစ်ပါတော့သည်။

နောက်ထပ် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို သိရှိလိုပါက အမျိုးသားညီညွတ်ရေးအစိုးရ၊ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန (NUG MOD) ၏ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ချက်များကို ဆက်လက် လေ့လာနိုင်ပါသည်။

admin

See Full Bio